Pervaneli pedal mı yüzgeçli pedal mı?
Pedal Savaşları | 1. bölüm

Kayağımın üstünde göçmen balıkları bekleyip yakalamak mı? Pedal basıp gidebildiğim sürece kuşkusuz en büyük hevesim hep bu olacak (2024).

Düne kadar sadece kürek kuvveti ve dolayısı ile kol gücüyle işleyen deniz kayakları ve kanolar bugün bacak gücüyle işletilen basit motor mekanizmalarıyla çok daha etkin seyir kabiliyeti kazanmış ilgi çekici su gereçlerine dönüşmüştür. Özellikle kayak ve kanolar ile yapılan rekreasyonel balıkçılık uygulamalarının dünya çapında giderek yaygınlaşması, bu gayretteki kayak ve kano kullanıcılarının seyir süresince kürek tutmaksızın olta ve sair balıkçılık gereçlerini etkili şekilde kullanmasına izin veren pedal tahrikli basit motor düzeneklerinin gelişimini de hızlandırmıştır. Bu tip pedallı motor mekanizmaları sadece kullanıcının ellerini boşa çıkarmakla kalmamış, aynı zamanda kayağı/kanoyu suda yürüten itinin kuvvet kaynağı olarak kas kitlesi daha zayıf ve “çekme” kapasitesi daha düşük olan kollar yerine çok daha hacimli kas kitlesine ve yüksek bir “basma/itme” kapasitesine sahip bacakların kullanılmasını mümkün kılmıştır. Fizyolojik açıdan insan uzuvları –uzun süre tekrarlanan sabit fonksiyonlu hareket kapasiteleri doğrultusunda– kıyaslandığında kollarla bacaklar arasında ciddi bir kuvvet ve dayanıklılık farklılığı olduğu aşikârdır. Bu çerçevede, oturur hâlde iken çek-bırak, bas/it-bırak şeklinde sürekli yinelenen sabit fonksiyonlu basit bir hareket düzenini uzun süre sürdürmekte bacaklar kollara göre şüphesiz çok daha etkili, bacak basması/itmesi kol çekmesinden çok daha verimlidir. Kürek kullanımı teknik olarak kurallı ve metodik bir öğrenim sürecini gerektirirken pedallı motor mekanizmaların kayakta kullanımı oldukça pratiktir. İşte pedallı motor mekanizmalarının geliştirilmesi ve her geçen gün daha çok tercih edilmesindeki temel iki motivasyon budur.

Ekseriyetle tek kişi tarafından kürekle işletilen, hafif ve iptidai su gereçleri olarak tanımlayabileceğimiz deniz kayakları ve kanoların küreğe nazaran daha az gayrete karşılık daha fazla itiş ve hız sunan pedallı mekanizmalarla motorize hâle getirilmesi; denge, kapasite ve menzil yönünden alışılagelmiş kayak/kano tasarımlarının geliştirilmesine olanak tanımış, geleneksel form ve oranları modernize ederek rekreatif açıdan daha kullanışlı duruma getirmeyi hedefleyen yeni bir anlayışa kapı aralamıştır. Başta olta balıkçılığı olmak üzere enstrümantal açıdan çeşitlenmiş rekreasyonel uğraşıların açık kullanıma uygun daha geniş kokpit (havuz) ve güverte, daha fazla yükleme alanı, daha dengeli tasarım ve daha kolay hareket şeklindeki teknik taleplerini karşılamak üzere yüksek bordalı, 4’ün altındaki en-boy rasyosu ile kayaktan ziyade tek kişilik küçük kayıklara (microskiff) dönüşen modern tasarımların kullanımını kolaylaştırdığından salt kürekle işletilerek kararlı şekilde yüzdürülmesi pek de mümkün olmayan bu tip ürünlerin kayak-kano segmentinde tanımlanarak yaygınlaşmalarını da sağlamıştır.

Özellikle 2022 yılı ortasından itibaren düşük montanlı parti ithalatlar şeklinde Türkiye’ye getirilerek –etiketten ibaret deneysel markalar altında balıkçı kanosu denilerek– satışı yapılmaya başlanan Çin menşeli ucuz rekreasyonel balıkçı kayakları ile birlikte hem pervaneli hem de birinci nesil yüzgeçli pedal mekanizmaları, standart ya da opsiyonel mekanik motor donatısı olarak piyasaya dağıtılmaya başlayınca memleketimizdeki birçok olta balıkçısı kayak ve kano üzerindeki tüm deneyimini ekonomik fiyatlı bu motor mekanizmaları kullanmak sureti ile elde etmeye başlamıştır.

İç piyasada “modüler balıkçı kanosu” olarak satılan multiblok gövdeli (parçalı) kayaklara güzel bir örnek.

Pedal tahrikli motor mekanizmalarında deniz kayağını/kanosunu ilerletecek olan “iti”, su altında devinen “pervane” ya da “yüzgeç” şeklindeki unsurlar sayesinde oluşturulur. İtiyi oluşturan bu unsurları harekete geçirecek olan tahrik ise kokpit içerisinde ayak hizasında (su dışında) yer alan pedallara sürekli basılması sureti ile bacak kaslarınca yani insan tarafından sağlanır. Bu noktada tahriki sağlayan pedalların çalışma şekline göre; ilkin geleneksel saydığım çevrilerek işletilen ve ardından yenilikçi olarak anacağım itilerek/basılarak işletilen iki tip mekanizmadan bahsedeceğim.

www.kayakfishingturkiye.com adresi ile ulaşarak kano ve kayak ile balıkçılık konusunda herşeyi danışıp konuşabileceğin harika bir topluluğumuz olduğunu biliyor muydun?