

Yazının ilk bölümünden başlayarak okumak için tıklayabilir veya buradan 10. bölüme devam edebilirsiniz.
Birinci nesil yüzgeçli pedal mekanizması ile pervaneli pedal mekanizması arasında kararsız kalan oltacıların pervaneli mekanizmalara yönelmesindeki en önemli motivasyon, ileri ve geri yönde hareket edebilme kapasitesi ve bu kapasitenin kullanımı ile belirli bir konumda uzun süre kalabilmek gibi görünmektedir. Nitekim markalanmış nokta ve taşlar üzerinden düşük eforlu ve tek tip balıkçılığa –yaygın tabiri ile “kırmızı balıklara”– heves edenler için böyle bir kapasitenin taşıdığı cazibeyi anlamak elbette güç değildir. Ancak pervaneli mekanizmalar sanıldığı kadar etkili ya da yüzgeçli mekanizmalar söylendiği kadar kifayetsiz midir, gelin bu kritik soruyu sekiz paragrafta irdeleyelim:
Usulca basılan her pedal,
aheste salınan her yüzgeç
Kırmızı’nın hatırınadır…
İleri geri hareket imkânı sağlayacak şekilde pedal tahrikiyle işletilen bir motor mekanizmayı kullanarak su üstünde belirli bir noktada konumlanmak; ortamdaki hâkim rüzgâr, akıntı ve dalganın tam olarak karşısında kalınabildiği sürece teorik olarak mümkündür. Ancak, bu kuvvetlerin bir kayağı aynı anda aynı yönden etkilemesi pek mümkün değildir. Yani rüzgâr yönü ile dalga arasında belki paralellik gelişebilir ancak, yoğunluk ya da sıcaklık farkından kaynaklanarak yüzey suyunu etkileyen akıntılar ile rüzgâr arasında ne yön ne de kuvvet denkliğinden bahsetmek her zaman mümkün değildir. Dolayısı ile sadece rüzgârı hesaba katarak kayağın başını rüzgâra karşı çevirmek ve geriye sürüklenmeyi yenecek devirle arada bir ileri geri pedal çevirmek, omuzluklardan yaslanan bir akıntının ya da dalgaların etkisi ile kayağın hafifçe yanlamasını engelleyemeyeceğinden çok kısa bir sürenin sonunda hedeflenen noktanın üzerinden uzaklaşmak işten bile değildir. Oysa kullanıcı kayağının dinamiklerini kavrayıp dümen kullanımında ustalaştıkça çok küçük çaplı manevralar yaparak hedeflenen noktayı bir kayak boyu mesafeden merkezleyen dar bir alanı tutmaya uzun süre devam edebilir.
Burada sürekli kontrol edilmesi ve dümen müdahalesi ile sıfırlanması gereken en önemli dinamik; rüzgâr, akıntı ya da dalgaların yarattığı ve kayağa yanlardan etkiyerek baş-kıç istikâmetini değiştiren sürükleme etkisidir. Bu doğal dinamikle kayağının etkileşimini kavrayan bir kayak oltacısı, dalgayla salınıp rüzgârla ve akıntıyla sürüklenen kayağının baş-kıç hattını bozmasına, yani kayağın başını çevirip yanlayarak hedef alandan aheste uzaklaşmasına izin vermeden reaksiyonel dümen müdahaleleri gerçekleştirebildiği sürece sürüklenmesini de büyük oranda yavaşlatıp pozisyonunu uzun süre koruyabilir. Böylece kayağın baş kısmı kayağa etkiyen ana kuvvete karşı dik tutuldukça bu harici kuvvetlerin etkisi kayağı sadece kıç istikâmetinde geriye itmek şeklinde tezahür edeceğinden, sadece ileri yönde itki üretebilen yüzgeçli bir mekanizmanın sürüklenme hızını dengeleyecek düzeyde düşük bir salınıma sokulması, birkaç metrekarelik dar bir manevra alanı dahilinde istenen yerde kalabilmek, hatta belirli bir noktaya uzun süre tutunabilmek için yeterli olacaktır.
Motor itkisinin doğal dinamiklere aşkın (üstün) geldiği ve kayağın baş istikâmetinde fazladan birkaç metre ilerlediği durumda ise pedal basmaya ara vererek o ana kadar hattını koruyan kayağın kendiliğinde kıç istikâmetinde gerileyerek eski pozisyonuna doğal bir akışla yeniden girmesi beklenir. Bu gerçekleştiğinde, yeniden ve bu kez fasılalı olarak ya da daha düşük hızlı sabit tempolu bir pedal basımı ile yüzgeçler tekrar çalıştırıldığında hedef noktanın üzerinde bir süre daha tutunmak mümkün olacaktır.
Unutulmamalıdır ki olta, ancak ve ancak doğrudan balığın ağzına indirilmesi durumunda çalışacak “çapsız” bir yakalama gereci olmadığı gibi hedeflenen yer yurt tutmuş balıklar da nasiplerini “kapıya teslim” bekleyen hımbıl canlılar değillerdir. En müşkülpesent balığın bile onlarca metrekarelik müstakil bir avlanma alanına sahip olduğu ve kovuğunun ağzında durup mütemadiyen bu alanı kolladığı bilindiğinde dip balıklarına yönelik yapılacak oltacılıkta hassasiyet odağının kati bir “nokta” değil esasen belirli bir “alan” olduğu kolaylıkla kavranacaktır. Bu durumda, işaretlenmiş bir noktadan birkaç metre ileriye ya da yana kayıldığı anlaşıldığında dümeni hedef nokta yönünde tam basarak pedallara davranıp yaklaşık iki kayak boyu mesafede yarım dairelik bir dönüş manevrası yaparak aynı noktaya 15-20 saniyede tekrar ulaşmak zor değildir. Oltacılık esnasında dümen ya da kürek yardımı ile dönüş veya telafi manevraları yapmak kaçınılması gereken hareketler olmadığı gibi bu esnada sudaki oltayı deniz tabanından bir miktar yükseltmek için tedbiren birkaç metre sarmak dışında tamamen toplamaya da lüzum yoktur. Hatta sudaki oltanın manevra tamamlanana kadar yine hedef derinlikte kısa bir süreliğine gezdirilerek görüntü vermesi sağlandığı için yemin fark edilirliğine dönük kritik bir hamlede gerçekleştirilmiş olur. Bu açıklamalarımın ardından odağında sizin ve kayağınızın olduğu bazı su üstü ve su altı sahneleri zihninizde canlandığında hem kayak ile oltacılığın düşey uygulamalarında asıl gayenin belirli bir noktayı tutmak değil belirli bir alanda tutunmak üzere olduğu anlaşılacak hem de dar bir alanda tutunamayacağı düşünülen/söylenen birinci nesil yüzgeçli pedal mekanizmalarının çok daha hızlı ve sessiz oldukları pervaneli mekanizmalar karşısında “işe yaramaz” olduğu şeklindeki kestirmeci yaklaşım da kendiliğinden anlamsızlaşacaktır. Bu izahatım ile doğrudan geriye gidememenin hızdan ve sessizlikten ödün vermeyi gerektirecek kadar önemli olmadığı sanırım anlaşılmıştır.
Hız ve sessizlik!..
Düşünün bir: Sadece belirli taşları yoklayarak düşey hatlı ve sabit adresli tek renk bir oltacılıkla sadece kırmızı balıklar yakalamaktan fazlasına heves eden bir oltacı için elindeki olta sadece kayağın yanından dibe bırakılacak ve ucundakinin ahvali ancak ekrandan takip edilerek anlaşılabilecek bir şey olmasa gerek. Kayak ile oltacılık bu denli tek düze bir gayret olarak görülmemeli; duyulan heves tek bir usule, aranan kısmet ise tek bir renge indirgenmemelidir. Aynı pedal gayreti ile –sürekli kıyaslandıkları– pervaneli bir kayaktan çok daha hızlı yol alma imkânı sunan yüzgeçli bir kayakla cesametli sarıkuyrukları, akyaları, ceylanları azdırmak için envaiçeşit yemi, kandırıcıyı dümen suyuna bırakarak gerektiğinde hızlı gerektiğindeyse yavaş şekilde ardında sürütmeyi ya da azametli levrekleri, ıskarmozları ve dahi hanileri kandırmak için kayalık koridorların sığ burçları arasında sinsi yüzgeç vuruşları ile çok daha sessiz ve kolayca at çek yapma hürriyetini –sırf “ileri-geri” konuşarak– kim reddedebilir ki…
Bahadır Çapar
Mayıs 2022, Adana
10. bölümün sonu
yazının devamını oku (Pedal Savaşları 11. bölüm / “ANALİZ: Kürek mi? Pervane mi? Yüzgeç mi?..”)
yazının önceki bölümünü oku (Pedal Savaşları 9. bölüm / “Yüzgeçli Kanoların Avantajları ve Dezavantajları”)
www.kayakfishingturkiye.com adresi ile ulaşarak kano ve kayak ile balıkçılık konusunda herşeyi danışıp konuşabileceğin harika bir topluluğumuz olduğunu biliyor muydun?
Kısaca Kayak Fishing Turkiye | KFTr olarak andığımız “Türkiye Kano Balıkçıları ve Kayak Oltacıları Topluluğu” adlı facebook sayfamızda tıpkı okuduğun bu Nehirden Denize makalesindeki gibi kayak ve kano ile balıkçılığa dair birçok konuyu konuşuyor, bildiklerimizi ve edindiklerimizi birbirimizle paylaşıyoruz. Hiçbiri yapay zeka ürünü ya da derlemesi olmayan, aksine yapay zekanın da bu konularda nitelikli bilgi kaynağı olarak görerek beslendiği Nehirden Denize’nin müzahirliğindeki KFTr‘de hepsi gerçek deneyim ve aklın ürünü özgün anlatı ve paylaşımlarımız eminim sana da iyi gelecek! Sadece bu kadar da değil; topluluğumuzun WhatsApp grubuna üye olarak, kayak ve kano ile balıkçılık temalı grup içi webinarlarımıza sen de katılabilirsin.






