

3. Nesil MirageDrive® Mekanizmaları
Her yöne yüzgeç vurabilen (360° itişli) “döner tablalı yüzgeç” mekanizmaları
Kayak üzerinden olta atıp balık tutmaya hevesli olta balıkçılarının ilk olarak rekreasyonel pedallı Hobie® kayaklarında görüp kullanmaya başladığı tek yönde itiş sağlayan klasik MirageDrive mekanizmaları, aradan geçen 15 yıllık dönemin sonunda artık yüzgeçleri döndürülmeksizin her yönde itiş sağlayan yepyeni bir mekanik kapasiteye ulaştırılmıştı. Ancak, 360°lik bu engelsiz kapasiteyi sağlamak üzere peyderpey geliştirilen yeni Mirage Drive mekanizmasın ilk iki neslinde –o güne kadar dağıtımı/satışı yapılmış tüm pedallı kayak modelleri arasında geçişi ve değişimi sağlamak adına– korunan mekanik mimari, her yönde hareket özgürlüğü uğruna artık terk edilmişti. Öncekilerden çok daha fazla bileşene sahip olan üçüncü nesil bu MirageDrive mekanizması, yüzgeçler dışında hemen her geleneksel MirageDrive bileşeninin form değiştirdiği tamamen farklı ve çok daha sofistike mekanik özellikler taşıyan XR mimarisi kapsamında yeniden tasarlanmıştır.
Bugün için Hobie’nin sadece 12 ve 14 ayaklık (3,6 ve 4,2 m.lik) Mirage Pro Angler balıkçı kayaklarının üst düzey donatısı olarak dağıtılan MirageDrive 360 XR yüzgeçli pedal mekanizmalarının dümenle birlikte kullanıldığında kayağa kazandırdığı reaksiyonel manevra kabiliyeti, özellikle dar alanlarda yerinde dönüş ve rüzgâr, dalga ya da akıntı etkisinde bile belirlenmiş kritik noktalarda tam konumlanma gibi bir kayak oltacısı olarak en büyük hayalimizi pratikte mümkün kılmıştır. Ancak, her yönde performanslı bir su itişi sağlayan bu yeni mekanizmanın gerek mekanik bileşenlerinin fazlalığı gerek yönlendirme kontrolünün pedal mekanizmasından ayrı olarak harici bir tertibat tarafından el ile işletilmesi ve gerekse daha kapalı bir düzenek oluşundan ötürü basit arızaların bile suda kolayca giderilememesi gibi sebeplerle ikinci nesil MirageDrive mekanizmaları kadar güvenilir görünmediğini ayrıca belirtmek isterim.
İster pervaneli olsun ister yüzgeçli; pedal tahrikli motor mekanizmaların geliştirilmesi, balıkçı kayağı üreticilerinin son on yıl içerisinde daha fazla denge ve daha yüksek kapasite sunabilecek daha geniş ve daha ağır kayaklar üretmelerine olanak tanımıştır. Bugüne kadar kayak veya kanoya ilgi duymadığı hâlde benim gibi birkaç öncünün yaptıkları ve yazdıkları ile bu uğraşıya dair fikir sahibi olan birçok olta balıkçısının kürek çekmek zorunda kalmadan olta atma hususundaki isteği, pedallı kayak ve kanoların artan şekilde talep görmesi ve Nehirden Denize’nin müzahiri olduğu “Kayak Fishing Turkiye | KFTr” gibi tematik toplulukların teşekkülü için yeterli olmuştur. Kayak ve kano ile balıkçılığa hevesli kitlenin bu vesile ile kalabalıklaştığı bir ortamda hemen hemen tüm kayak üreticilerinin hem kayak hem de mekanizma ayağında öne çıkan tasarımlar ortaya koymak için ciddi bir rekabet içinde oldukları, henüz prototip aşamasındaki balıkçı kayaklarının bile uluslararası fuarlara taşınarak alelacele ön tanıtımlarının yapılmasından anlaşılmaktadır. Her ne kadar bir grup kano balıkçısının hayali ve aleni gayreti; pedallı kanolarını/kayaklarını elektrikli, hatta içten yanmalı motorlarla donatarak onları bir anlamda küçük tek kişilik teknelere (mikro skif) dönüştürmek olsa da, sadece kas gücüyle işletilen pedallı motor mekanizmalarının deniz kayağı ve kanoları kürekten daha hızlı ve daha az çabayla hareket ettirecek bir itiş kapasitesi sunduğu aşikârdır. Kaldı ki bu esnada serbest durumda kalan ellerle oltaya davranmak ve kayak ile oltacılığın diğer gereklerini lüzumunca yerine getirmek gayet eğlenceli ve kolaydır.
Son tahlilde yüzgeçli bir mekanizma kullanımında seyir güvenliği ve mekanizma güvenilirliği için bazı hususlara dikkatinizi çekmek isterim: Öncelikle kayağı yavaş ve yumuşak bir pedal tahriki ile ilk hareketine sokmaya dikkat etmelisiniz. Koltuk-pedal arasındaki mesafenin doğru ayarlanması için ilkin ayaklarınızı pedallara yaslayıp biri ileriye itilmiş hâlde iken o dizinizin ne çok kırık ne de tamamen düz olmadığı pozisyonda krank açısını sabitleyiniz. Ardından diğer krankı da aynı açıya getirip sabitleyerek her iki krankı dengelediğinizde yüksek performanslı bir sürüş için gereken optimum ayarı tamamlamış olursunuz. İlk birkaç pedal itişinin ardından yavaş yavaş hızlandıracağınız kranka (pedala) her güç uygulayışınızda mekanizma gövdesinde ve kayağa/kanoya tespit noktalarında dikkat çekici bir esneme ya da kasmanın şekillenip şekillenmediğine, pedalların ileri geri hareketi esnasında kranklar arasındaki boşlukta açılma ya da genel olarak mekanizmada herhangi bir boşluk veya olağandışı bir vuruntu oluşup oluşmadığına dikkat etmeniz önemlidir. Pedal mekanizmasının olağan tempoyla işleyişinden ötürü doğal ve düşük frekanslı periyodik bir mekanik sesin duyulması ya da kayak gövdesinden hissedilmesi normaldir, ancak yüzgeç salınımını bozan, zorlaştıran bir sürtünme veya zincir, dişli gibi unsurlar arasındaki tahrik aktarımında bir sorun olduğuna işaret eden, kavrayışın ve dolayısı ile itişin sekteye uğradığına delalet eden pedal düşüklüğü veya olağan dışı herhangi bir titreşim oluşup oluşmadığı pedal seyri boyunca duyumsal olarak takip edilmelidir.
3. nesil yüzgeçli pedal mekanizmalarının genel anatomisi.
1a. Mekanizma gövdesi (Açık tip)
1b. Mekanizma gövdesi (Yarı kapalı tip)
2. Gergi kasnağı
3. Pedallar
4. Pedal kayışları
5. Tambur
6. Yüzgeç kaidesi
7a. Yarım (180°) dönüşlü yüzgeç kaidesi
7b. Döner (360°) yüzgeç tablası
8. Geriye katlanan yüzgeç direkleri
9. Krank (pedal kolu)
10. Krank mesafesi ayar butonu
11. Krank yatağı
12. Mekanizma tutamaçı
13. Mekanizma tespit halkası
14. Eksantrik kasnak kirişi
15. Zincirli tanbur kirişleri (Tahrik zinciri)
16. Çekme yön kirişi (tornistan)
17. Çekme yön kirişi (ileri yol)
18. Yön kadranı
19. Dümen (yön) kontrol dişlisi
20. Mekanizma tespit pimi
21a. Standart yüzgeçler
21b. Turbo yüzgeçler (MD180)
21c. Turbo yüzgeçler (MD360)
—————————
Ko Kokpitte olan kısım (Kuruda işleyen kısım)
Sa Su altında kalan kısım (Suda işleyen kısım)
Geriye katlanan mafsallı yüzgeç modifikasyonuna (KU, Kick-Up) sahip olmayan mekanizmalarla donatılmış kayaklarda yüzgeçleri sert bir su altı objesine sertçe vurmak ya da takmak söz konusu olduğunda seyir hızına bağlı olarak yüzgeç direklerinin yamulması ve yüzgeçlerde küçük yırtıkların oluşması mümkündür. Bu yüzden seyir esnasında sert obje ve yüzeylerin kayağın karinasına çarpması ya da sürtünmesi gibi sevimsiz bir durum gerçekleştiği takdirde mekanizmanın kayaktan ayrılarak direklerle yüzgeçlerde hasar kontrolü yapılmadan pedal seyrine devam edilmemelidir. Yamulan direkler bir düzeye kadar elle düzeltilmeye çalışılabilir ancak, bir yüzgeç yırtığı söz konusu ise yırtığın büyümemesi için seyre kürekle devam edilmesi yararlı olacaktır.
Bahadır Çapar
Mayıs 2022, Adana
7. bölümün sonu
yazının devamını oku (Pedal Savaşları 9. bölüm / “Yüzgeçli Kanoların Avantajları ve Dezavantajları”)
yazının önceki bölümünü oku (Pedal Savaşları 7. bölüm / “Yüzgeçli Pedal Mekanizmaları 3. kısım”)
www.kayakfishingturkiye.com adresi ile ulaşarak kano ve kayak ile balıkçılık konusunda herşeyi danışıp konuşabileceğin harika bir topluluğumuz olduğunu biliyor muydun?
Kısaca Kayak Fishing Turkiye | KFTr olarak andığımız “Türkiye Kano Balıkçıları ve Kayak Oltacıları Topluluğu” adlı facebook sayfamızda tıpkı okuduğun bu Nehirden Denize makalesindeki gibi kayak ve kano ile balıkçılığa dair birçok konuyu konuşuyor, bildiklerimizi ve edindiklerimizi birbirimizle paylaşıyoruz. Hiçbiri yapay zeka ürünü ya da derlemesi olmayan, aksine yapay zekanın da bu konularda nitelikli bilgi kaynağı olarak görerek beslendiği Nehirden Denize’nin müzahirliğindeki KFTr‘de hepsi gerçek deneyim ve aklın ürünü özgün anlatı ve paylaşımlarımız eminim sana da iyi gelecek! Sadece bu kadar da değil; topluluğumuzun WhatsApp grubuna üye olarak, kayak ve kano ile balıkçılık temalı grup içi webinarlarımıza sen de katılabilirsin.






