

2. Nesil MirageDrive® Mekanizmaları
Çift yöne yüzgeç vurabilen (ileri-geri / 180° itişli) “döner kaideli yüzgeç” mekanizmaları
İkinci nesil MirageDrive® mekanizmalarının doğumu; bağlı olduğu deniz kayağının sadece tek bir yönde ilerlemesine olanak tanıyan klasik serinin yön kısıtlılığını aşmak üzere yapılan nice sancılı çalışmanın sonunda nihayet 2017 yılında gerçekleşmişti.
Yeniden düzenlenerek “MD180” model adı ile ilk dağıtımı yapılan bu yeni nesil mekanizma, bir çift çekme kirişinin yardımı ile yüzgeçlerin yönünü tersine çevirerek normal şartlarda geriye doğru gerçekleştirilen su itişini, pedal düzenini değiştirmeden ve herhangi bir dümen manevrası yapmadan tek bir hareketle ileriye yönelterek kayağın kıç istikâmetinde geriye doğru ilerlemesini sağlıyordu. Klasik yüzgeçli pedal mekanizmasının en büyük eksikliği sonunda giderilmiş ve her iki yönde de kuvvetli su itişi sağlayan kullanışlı bir mekanizma geliştirilmişti. Piyasaya çıktığı yıl içerisinde yüzgeç direkleri ile direk kaidelerinde yapılan formal değişiklikler MD180’nin ikinci sürümünü (V2), takip eden yıl sonuna kadar tamburlarda ve kranklarda yapılan bir dizi tasarım güncellemesi ise ARC sürümünü ortaya çıkarmıştır. İkinci sürümü şekillendiren değişiklikler mekanizmanın piyasaya dağıtıldığı ilk yıl içerisinde tamamlandığı için dönüşümü sağlanmadan dağıtılmış ve hâlen kullanımda olduğunu varsayabileceğim ilk sürüm (V1) MD180 mekanizma sayısı oldukça azdır.
Su altı engellerine çarpma ve zemine sürtme etkisiyle yüzgeçlerde ve mekanizmada oluşacak zararı azaltarak seyir güvenliğini arttırmak üzere geriye katlanabilen yüzgeç kaidelerinin geliştirilmesi üzerine, 2020 yılından itibaren üretimi devam eden tüm MirageDrive serilerine uyarlanan “KU” (Kick Up) modifikasyonu aynı zamanda MD180 mekanizmasına da nihai şeklini kazandırmıştır.
Turbo yüzgeçli ikinci sürüm bir MD180 ile şu ana kadar herhangi bir mekanik sorun yaşamaksızın 1000 deniz miline yakın yol gittiğim ve döner yüzgeç kaideli bu mekanizmayı kullanarak yüzlerce kez geri manevra yaptığımı düşünürsek hayli güvenilir ve efektif bir motor mekanizma olduğunu söylemem yanıltıcı olmayacaktır. Bu uzun yollu saha tecrübesi aynı zamanda mekanizmanın bazı yazılmamış özelliklerini de görüp anlamam için yeterli olmuştur. Bu noktada krank hareketinden bağımsız şekilde itici kuvvetin yönünü değiştirmeyi sağlayan ve iki kirişi çekmek sureti ile çalıştırılan döner kaideli yüzgeç tertibatının aynı zamanda yön değişim esnasında iyi bir frenleme etkisi gösterdiğini belirtmeliyim. Normal seyir koşullarında MD180 mekanizması ile donatılmış ve ileri yönde seyreden bir balıkçı kayağını tam tersi yönde harekete geçirebilmek için “geri” kirişi yavaşça yarım yol çekildiğinde yüzgeç kaidesi önce çeyrek daire (~90°) dönerek yüzgeçlerin su akışını önden değil yandan alarak etrafındaki su akışını hızla yavaşlatacak bir su direnci yaratması sağlanabilir. Yön değişimlerinde pedal kullanımını bırakmak kirişli döner kaidenin işleyişini kolaylaştırır. Ancak yarı dönmüş hâldeki bu yüzgeçler kısmen salınıma sokulsa dahi herhangi bir itki üretmeyeceklerinden pedallarda ani bir yumuşama ve hareket kolaylığı hissedilmesi çok normaldir, zira yan dönmüş yüzgeçlerin yüzeyinde oluşan su direnci an itibarı ile kranka değil yüzgeç direklerine baskı yapmaktadır. Kayağın hızı düştüğünde kiriş tam yol çekilerek kanatçık kaidesinin yarım dairelik turu tamamlaması ve yüzgeçlerin ters istikamette tam konumlanması gerçekleştirilmiş olur. Bir dizi tekrarla döner kaidelerin kiriş çekimine verdiği tepki kullanıcı tarafından tecrübe edilip bu konuda el hassasiyeti ve pratiklik kazanıldığında esasen hesap edilmiş bir özellik olarak tanımlanmamış olan bu durum, MD180 mekanizmasının ani frenleme kapasitesi olarak benim gibi kullanıcıların gerektiğinde başvurulabileceği bir pedal manevrası şekline dönüştürülmüş olacaktır.
MD 180 mekanizmalarında döner kaide tertibatının kolay ve hızlı şekilde işletilmesi için yüzgeçlerin kayağın karinasına dik şekilde ve birbiri ile aynı hizada aşağıya sarktığı durumda ya da her iki yüzgecin 90° dereceyi aşmayacak açılarla birbirinden uzaklaştığı herhangi bir konumda tutulması yeterlidir. Bu sayede yüzgeç uzunluğundan çok daha sığ yerlerde bile kürek kullanmak zorunda kalmadan yüzgeçleri tersine çevirerek dar açılı vuruşlarla su itişinin yönünü değiştirmek ve zahmetsiz bir hamle ile kayağı ters istikâmette harekete geçirip su yüzeyine yakın engellerden kaçınmak ve sığlıktan uzaklaşmak için hızlı ve etkili bir tornistan manevrası gerçekleştirmek mümkündür.
Üretimi sona ermiş ve üretimi devam eden ikinci nesil yüzgeçli pedal mekanizmaları.
Üretimi sone ermiş mekanizmalar: 2a. MirageDrive MD180 V1, 2b. MirageDrive MD180 V2
Üretimi devam eden mekanizmalar: 2c. Kick-Up yüzgeç modifikasyonlu MirageDrive MD180 ve geriye katlanan yüzgeçlerin aksiyonu.
Önceden de ifade ettiğim üzere; rüzgâr yükü ve dalga etkisi altındaki bir kayağın itiş sağlayan kürek ve benzeri kuvvet tertibatları olmaksızın olduğu yerde kalması ya da çok kısa bir süre dışında pozisyonunu koruması oldukça zordur. İleriye veya geriye doğru tekrarlanacak küçük ve yavaş yüzgeç vuruşlarıyla kayağı iyi bir balıkçılık noktasına yerleştirerek konumunu koruyabilmek hayli kolay olduğundan çift yönde itiş kapasitesine sahip motor mekanizmalar; başta dip kaşığı (jig) ve saçaklı zoka (tai rubber) olmak üzere düşey sürütme takımları ve yemli bırakmalarla deniz tabanına yakın derinliklerde oltacılığa gayretli kullanıcıların kayaklarını istedikleri noktada konumlandırmalarında pratiklik sağlar. İşte bu yüzden, her yöne itiş sağlayan MD360 yüzgeçli mekanizma nesline karşın daha az sayıda parçadan oluşan basit bir mekanik tarafından üretilen sessiz bir yanal salınımla çift yönde güçlü bir itişi garantileyen ikinci nesil yüzgeçli MD180 mekanizmaları, kayak oltacılığının mekanik donanım cephesinde daima ilgi ve talep görecektir. Uluslararası patent ve marka hakları dolayısı ile Hobie® dışında ikinci bir üretici tarafından benzer mekanik özellikte pedallı bir mekanizmanın üretimi ve dağıtımı henüz söz konusu değildir. Bundan ötürü ileri geri hareket özgürlüğü sunan yüzgeçli pedal mekanizmalarının uzunca bir süre daha sadece Hobie® markası altında üretilen orta-üst ve üst segment deniz kayaklarında kullanılan yüksek standartlı ikinci nesil bir motor mekanizması olarak karşımıza çıkmaya devam edeceğine inanıyorum.
Bahadır Çapar
Mayıs 2022, Adana
7. bölümün sonu
yazının devamını oku (Pedal Savaşları 8. bölüm / “Yüzgeçli Pedal Mekanizmaları 4. kısım”)
yazının önceki bölümünü oku (Pedal Savaşları 6. bölüm / “Yüzgeçli Pedal Mekanizmaları 2. kısım”)
www.kayakfishingturkiye.com adresi ile ulaşarak kano ve kayak ile balıkçılık konusunda herşeyi danışıp konuşabileceğin harika bir topluluğumuz olduğunu biliyor muydun?
Kısaca Kayak Fishing Turkiye | KFTr olarak andığımız “Türkiye Kano Balıkçıları ve Kayak Oltacıları Topluluğu” adlı facebook sayfamızda tıpkı okuduğun bu Nehirden Denize makalesindeki gibi kayak ve kano ile balıkçılığa dair birçok konuyu konuşuyor, bildiklerimizi ve edindiklerimizi birbirimizle paylaşıyoruz. Hiçbiri yapay zeka ürünü ya da derlemesi olmayan, aksine yapay zekanın da bu konularda nitelikli bilgi kaynağı olarak görerek beslendiği Nehirden Denize’nin müzahirliğindeki KFTr‘de hepsi gerçek deneyim ve aklın ürünü özgün anlatı ve paylaşımlarımız eminim sana da iyi gelecek! Sadece bu kadar da değil; topluluğumuzun WhatsApp grubuna üye olarak, kayak ve kano ile balıkçılık temalı grup içi webinarlarımıza sen de katılabilirsin.






