

Aslında kayak ve kanonun beynelmilel olarak kürekli bir yüzer gereç olarak tanımlandığı, fiziğinin binlerce yıldır kürek gibi düşük devinimli bir motor kuvvet esasına uygun tasarlandığı gerçeğini hesaba katmaksızın –kolay ve zahmetsiz bir balıkçılık umuduyla– şu sıralar sıkça göze çarpan pratik küçük kanolardan bir tane alıp; ama herkesin akıl edemediği bir şeyi yaparak onu hemen “motorlu bir kayak” hâline getirmeye cesaret eden Zihni Sinir* karakterlerin sayısı pek de az değil. Sebebi malum ya neyse ki irdeleyeceğim kısım şimdilik bu değil…
Teknik becerisi dahilinde ve elbette meseleden anladığı kadarıyla kendilerince yapıp tamamladıkları motorize kayaklarıyla suda görüntü veren “heyecanlı” arkadaşlara da rastlıyoruz. Ama ne görüntü! Hemen su üstünde kalan düşük profilli ve zaten pedallı bir motor mekanizmaya sahip ufak kayakların kıçına takılı ve bana göre hepsi eğreti duran içten yanmalı kısa şaftlı motorların bağırtısıyla kıyılarda bir heves geziyorlar işte. Oysa çok daha düşük bir bütçeyle şişme bot ya da küçük bir polietilen dingi/tekne alıp kıçtan takma hafif bir motorla temiz temiz balıkta kullanmak çok daha sorunsuz, çok daha verimli ve tatminkâr olabilir. Hele ki balıkçılığa yeni yeni heves etmiş ve herhangi bir yüzer gereci kendi başına ya hiç ya da birkaç yıldan fazla deneyimlememiş biri için –sırf popülaritesi şu aralar hayli yüksek ve çok da pratik görünüyor, diyerek– denize ilk adımını bir kayak yahut kano edinerek atmak, pekâlâ kolayca sancılı bir karın ağrısına hatta travmatik bir hayal kırıklığına dönüşebilir. Kaldı ki kestirmeden giderek her türlüsüne “kano” deyip geçtiğimiz bir “deniz kayağı“; özü itibarı ile kas gücüyle işleyen, kürek ve pedalla ilerleyen, bu fonksiyon sabitleri itibarı ile şüphesiz kullanıcısını en çok “yoran”, “terleten”, “ıslatan” ve görece suda “yavaş” kaldığı için belki de tez vakitte usandıracak olan iptidai bir su gerecidir. Nereden mi belli? Kayak ve kanoda aradığı özgürlüğü ve rahatlığı bulamayan oncasının, ederinden hallice fiyatlandırılmış pedallı, parçalı, rengârenk hayal kırıklıklarını, “sadece birkaç kez suya indirildi, yenisinden tek farkı fiyatı” lafzasıyla ikinci el internet vitrinlerine boy boy dizmesinden elbette.
Yoksa, onyedi yıldan bu yana “… nehirden denize kürek suyunda serüven” diyen benden bu şekilde motorlu bot-tekne güzellemesi ile soslanmış hayli ekşi bir kayak-kano değerlendirmesi (!) okumak biraz tuhaf mı geldi?
Coğrafyayı terlemeden gezip yorulmadan balık tutmak adına “sen aslında bir kanosun”, diyerek rekreasyonel bir kayağın ne genetiği ne de kimyası ile oynamaya gerek yok. Hakkı ile gerçek bir kano alıp motorlu serüvenleri onunla yapmak şüphesiz en sıhhatli olandır. Özay’la (Şen) birlikte çıktığımız motorlu “kano” seferlerinin birinden kalan kıyı başı hatırası. (Temmuz, 2010 | Seyhan)
O hâlde söze şöyle devam edeyim:
Esasen adamı suda yoran, terleten, ıslatan, kolay devrilebilen ve pek de hızlı ilerlemeyen bu denli zahmetli ve bir o kadar da pahalı bir gereci tüm bu gerçekliği ile kullanmayı göze almadan ya da diğer bir deyişle; 3 metre civarı uzunluğa sahip küçük bir kayağın/kanonun harici motor uyarlamaları açısından ne denli uygun bir fiziğe sahip olup olmadığına detaylı şekilde akıl yormadan –bu denli ensiz, düz taban ve kolay alabora olabilen bir platformu– sırf yorulmadan balık tutmak hevesiyle motorlu hâle getirmek için iflah olmaz bir balıkçılık hevesinden biraz daha fazlasına ihtiyaç var. Ne denli yeni ve modern görünümlü bir üretim olursa olsun hemen her balıkçı kayağının aynı zamanda kısıtlarını da belirleyen geleneksel tasarım karakteristiği ve buna dair tipik form matematiği kavranmadan girişilen çoğu uyarlamanın sonu –kahir ekseriyetle işlevsel açıdan verimsizliği ve kullanım açısından tatminsizliği ile büyümüş– “gürültülü” bir hüsrandır. Kayağın bu işe (motorla işletilmeye) uygunluğunu sorgulamaktan önce düne kadar küreğini almaya üşenirken belki de artık pedalını bile yükten görüp kıyıda bırakacak kadar motoru kafaya takmış –tırnak içi ifade ile– bir grup kano balıkçısının böyle bir gereç üzerinde yeterli pilotaj becerisine sahip olup olmadığını ve tipik bir kayak üzerinde “motorlu” seyrin kendine özgü sürüş ve manevra gereklilikleri olacağını, dolayısı ile her seferinde su yüzeyindeki hareketlere gayet duyarlı ve diğer motorlu teknelerden çok daha dengeli olmayı/oturmayı gerektiren zor bir sürüşle sınanacağını anlaması gerçekten de çok önemlidir.
Bu makalemin başlığında kullandığım türden safiyane bir soruya alınacak kestirme cevap ve telkinlerle hayata geçirilecek deneysel bir motor~yak (motorlu kayak) projesinin ürün çıktısını hızlı ve güvenilir bir nakil/seyir aracı zannıyla eğlence ve dinlence amaçlı (rekreasyonel) balıkçılıkta kullanmak, muhtemelen üzerinden olta atmaya niyetlenmiş kişiye için başında umduğu kadar büyük bir avantaj da yaratmayacaktır. Bilinmelidir ki, su üzerinde hareket etmek üzere tasarlanmış bir gereç ne denli basit ve az parçadan müteşekkil ise olağan koşullarda o denli pratik, zor koşullarda ise o denli güvenilirdir. Zira olabildiğince basit/yalın bir kayağın dinamik kapasitesini, sahip olduğu tasarımın fiziki sabitlerini değiştirmeksizin sadece yüzeysel uyarlamalar ile yükseltmek (mesela kıçına içten yanmalı bir motor takmak), aslında çok daha karmaşık yeni sabitlerin baz kayak tasarımı üzerinde yeniden kurgulanmasını ve gerek mukavemet gerekse denge odağında ortaya çıkacak bazı yeni teknik gereksinimlerin/sorunların yine aynı yapı üzerinde karşılanmasını/çözülmesini gerektirecektir. Yani “merada hızla yol almak” ve “taşlar arasında yorulmadan gidip gelmek” uğruna bazı balıkçıların kafaya taktığı bu kayağa motor takma meselesi, canınızı güvendiğiniz ve yüklü hâlde küpeşte yüksekliği/fribordu 15 santimden daha fazla olmayan plastik bir kayağın kıç üstünü birkaç yerinden delerek ya da mukavemeti ve stres altında güvenilirliği tartışmalı bir takım aparatlar kullanarak çelikten ve ateşten doğan homurtulu bir gücü o küçük kayağın kıçında tutacak uyduruk bir braketi kayağın ne tarafına montajlamanın aslında daha iyi bir fikir olacağına karar vermekten çok daha fazlasıdır. Nitekim bunu anlayan ve küreğe, pedala çoktan tav olmuş bir oltacının sudaki ömrü zannımca motorculardan çok daha uzun olur.
Orijinalliğini bozmayacaksın!
Kayak gerçekten de çoğu kişi için edinmesi, muhafazası ve nakliyesi zor ama sudaki keyfi büyük derdi küçük olan, mekanik açıdan ise neredeyse sorunsuz ve sessiz bir gereçtir. Peki ya akaryakıtla çalışan bir motoryak öyle mi? Bir kayak, motorlu hâle getirildiğinde üzerine eklenen motor sayesinde kürek ve pedala nispetle hızlansa da, motor, dolu yakıt deposu/yüksek amperli batarya ve diğer destek donanımları sebebi ile özellikle kıç tarafından hayli ağırlaşmıştır. Kayağın kıçta en ucuna eklenen asgari 1-12 kilogram ağırlığındaki tek silindir 4 zamanlı kısa şaft bir motor, ortalı olması gereken ağırlık merkezini kıça oldukça yaklaştırarak kıç fribordunu 4-5 cm daha düşürecek, hız konusunda tatmin sağlayacak düzeyde gaz verildiğinde ise kuyruğu suya bir o kadar daha ba(s)tırarak kuru kalması gereken motor kısımlarının dahi önemsiz dalgalarda ıslanmasına kolayca sebep olabilecektir. Bu açıdan düşük devinimli bir pedal mekanizması yahut kürek gayreti ile yüzüp ilerleyecek ölçülere sahip bir gerecin, biraz ciddileşen bir denizde aşkın bir motor kuvveti ile emniyetli kullanımı ve su üstü idaresi sanılanın aksine herkes için zorlaşacaktır. En ufak bir kaza (devrilme) ya da motor arızası durumunda ise o homurtulu hız keyfi ansızın; çalıştırmayı denemek ya da yakıt doldurmak için bile kayak üstünde cambazlık yaptıracak şekilde ters tarafta ve en geride (kıçta) kalan bir ağırlığa dönüşüverir. Üstelik böylesi bir durumda daha ilk günden sevimsiz görülüp bu motorcu kafasıyla kullanmaktan sürekli kaçınılmış uyduruk bir küreği yalan yanlış çekerken bu ölü kıç ağırlığının kayağın idaresini ve manevralarını ne denli zorlaştırdığı anlaşıldığında, onca heves ve masrafın sonucu ortaya çıkarılan motorlu bir kayak artık keyfinden ziyade çilesi ile hatırda kalacak yüksek faturalı bir pişmanlığa da kolayca dönüşebilir! Tam yerine ras’geldi diyerek şu manzarayı da hemen okuyucumun önüne koyayım: Hani yerinde kullanıldığında çok sevilen ve benim de pek manidar bulduğum bir söz vardır; “…abi orjinalliğini bozmayacan“, diye. İşte bu işin bir tarafı tam da bu sözün taşıdığı muhafazakâr mana kabîlindendir! Kayağın geleneği ve orijini kol gücüne dayanan kürek, güncel üretimlerde ise bacak gücüne dayanan pedallı mekanizmalardır. İçten yanmalı veya yüksek itkili elektrik motorları ile donatılarak kimyası ve genetiği değiştirilen küçük kayakları olduğundan daha iyi bir şeye dönüştürdüğünü sananların bitirim tavırlı kolaycılığı, binlerce yılın mirasını oluşturan basit ve yavaş olduğu ölçüde güvenilir ve organik formlu kayak tasarımlarını amorf ve özünü yitirmiş düşük emniyetli ancak hızlı mutantlara dönüştürmektedir. Bu bağlamda taşıdığım bir diğer çekince ise motor uyarlamaları ile adeta tekneleştirilerek düşük emniyetli ancak hızlı hâle getirilmiş her balıkçı kayağının suda yaratacağı/yaşatacağı her müşkülün –motorlu-motorsuz ayrımı yapılmaksızın– tüm kayak ve kano balıkçılarına paylanıp nice olumsuz görüş ve değerlendirmenin hedefine topyekün oturtulmamıza kapı aralayacak olmasıdır. Bu son cümlem üzerine tek başına bir makale yazmam işten bile değilken bu başlık altında şimdilik bu kadarını belirtmekle yetineceğim.
“Her şeye rağmen benimki yine de motorlu kano olsun, ille de hızlı ve zahmetsiz olsun“, diyenlerimizin ise suya yaptığı her seferde şu öğüdüme kulak vererek tedbirli olmasını isterim:
İster pervaneli ister yüzgeçli olsun düşük devinimli pedallı motor mekanizmalarının işletildiği bir balıkçı kayağında yaşanacak mekanik bir arıza durumunda seyrin devamlılığını sağlamak adına kayakta bulundurulması ve lüzumunca kullanılması gereken tek emniyet gereci kaliteli ve doğru ebatlara sahip bir kürek iken, ister içten yanmalı ister elektrikli olsun yüksek devinimli motor mekanizmalarının uydurulduğu bir balıkçı kayağında aynı anda bulundurulması ve sırası ile kullanılması gereken emniyet gereçleri ise kayağın ölçülerine uygun olarak eklenmiş bir çift uskundura yanında yedeğe alınmış hem pedallı motor mekanizmaları hem de vasat üstü kalitede verimli bir kürektir.
Meranın tatlı ya da tuzlu oluşundan, karasal ya da denizel bir coğrafyanın hükmünde kalışından kaynaklanan mekân farklılıkları yukarıda özetlediğim fizik temelli değerlendirmeyi değiştirmeyeceği gibi, artık kuvvetli bir pervane itkisiyle başı kalkık ilerleyen ve iyiden iyiye ağırlaşmış kıçını daha çok suya basan/batıran bir kayak kullanarak balık tutmaya çalışacak bir “balıkçının” pilotaj becerisi ve çevre algısı/dikkati –gittiği gezindiği yer ne kadar yakın ya da ne denli uzak olursa olsun– kürek mahkumu bir kayak oltacısına göre çok daha yüksek olmak zorundadır.
Genelimizce kano denilen ve “…buna motor takılır mı?” diye sual edilen en yaygın gereçler, esasen kısa bir “deniz kayağı” değil de yukarıda gördüğünüz –2013 yılındaki seferlerimin birinden hatıra o nefis fotoğraftaki– motorlu balıkçı kanosu gibi gerçek bir “kano” olsaydı eğer; basit bir atölye çalışmasıyla veya zaten buna uygun tasarlanıp yapılmış dar aynalı kıçına doğrudan motor takmak sureti ile bir tatlısu havzasının menbaından mansabına değin nehirden denize doğru güzelce kullanılabilirdi elbet. Ancak memleketimizde neredeyse hiç kano satılmadığı gibi kano diye anılıp satılan tüm ürünlerin esasen orta ve küçük boy rekreasyonel deniz kayakları olduğunun altını bir kez daha çizerek düşük beygir gücüne sahip içten yanmalı motorlarla birlikte kullanılabilecek geleneksel fiziğe sahip “esaslı” bir kayağın mevcutta olmadığını da belirtmeliyim. Üreticisinin bile kayak sanıp öyle de andığı deneysel ölçekte üretilmiş bir iki motorlu küçük tekne (mikroskif) tasarımını ise –şişme bir bottan fazlası olmayan– düşük kürek başarımları itibarı ile zaten bir kayak olarak anmamın imkânı olmayan bu yüksek bordalı yerli üretimleri motoryak bahsinde kale almıyorum. Aynı hassasiyetle; daha az yorulmak ve zahmetsiz bir balıkçılık uğruna kürekle seyre yönelik tasarlanmış saf bir fiziğin sunduğu konfor aralığını terk ederek güvenilirliği ve pekliği tartışmaya açık amatör uyarlamalarla genetiği modifiye edilecek bir balıkçı kayağının da artık “kayak” olarak tanımlanması söz konusu değildir. Ortaya çıkan ürün, rekreasyonel bir kayaktan bozma, en yakın limanın kütüğüne kaydı gereken patlar motorlu ev yapımı bir motoryak’tır (motorlu kayak) sonuçta.
Buna karşın yalın bir kayağın elektrikli sürütme motorları (trolling motor) ile kullanımı elbette çok daha güvenli, çok daha yalın görünümlü ve kullanımı efektiftir. Lakin onda da hız ve seyir süresi açısından gerçekten beklenen performansı gösterecek bir elektrikli motoryak dönüşümü, hiç de azımsanmayacak bir maliyeti karşılayarak çok katmanlı işçilik ve kaliteli malzeme sağlamayı gerektiren pahalı bir projedir.
Özetle; hedef noktaya yorulup terlemeden az bir zahmetle ulaşmak ve son ana kadar meranın sınırlarında gezinip olta attıktan sonra seri şekilde kıyıya dönmek isteyen biri için Latin kafasıyla balkonda yahut garajda motorlu hâle getirilmiş zorlama bir motoryakla uğraşmak yerine zaten motorla kullanıma dönük üretilmiş küçük bir dingi, hafif bir tekne veya şişme bir bot edinerek işi daha baştan zahmetsiz hâle sokmak şüphesiz en temizidir.
Kıssadan hisse
Kano dediği kayağına motor takılır mı, diye soran ve bu makaleyi şu satırına kadar okuyan hevesdaşlarımın hatırında kayakla tanıştığım daha ilk birkaç yılın sonunda bellediklerimden kinaye ile sarf ettiğim şu sözler kalsın ve fırsat buldukça üzerine düşünsünler isterim:
Ne gerek var, küreğin var ya!
Hem aceleye de gerek yok, yol yeterince uzun nasıl olsa …
Bahadır Çapar
Nisan 2026, Adana


www.kayakfishingturkiye.com adresi ile ulaşarak kano ve kayak ile balıkçılık konusunda herşeyi danışıp konuşabileceğin harika bir topluluğumuz olduğunu biliyor muydun?

Kısaca Kayak Fishing Turkiye | KFTr olarak andığımız “Türkiye Kano Balıkçıları ve Kayak Oltacıları Topluluğu” adlı facebook sayfamızda tıpkı okuduğun bu Nehirden Denize makalesindeki gibi kayak ve kano ile balıkçılığa dair birçok konuyu konuşuyor, bildiklerimizi ve edindiklerimizi birbirimizle paylaşıyoruz. Hiçbiri yapay zeka ürünü ya da derlemesi olmayan, aksine yapay zekanın da bu konularda nitelikli bilgi kaynağı olarak görerek beslendiği Nehirden Denize’nin müzahirliğindeki KFTr‘de hepsi gerçek deneyim ve aklın ürünü özgün anlatı ve paylaşımlarımız eminim sana da iyi gelecek! Sadece bu kadar da değil; topluluğumuzun WhatsApp grubuna üye olarak, kayak ve kano ile balıkçılık temalı grup içi webinarlarımıza sen de katılabilirsin.






