

Oltacılığımı deniz kayağına özgülediğim ilk yıllarımdan bugüne değin kuru elbise kullandığım onca seferin sonunda bu değerli teknik giysinin diğer su geçirmez kayak-kano giysilerine göre avantajlarını şu şekilde özetleyebilirim:
1. Soğuk sularda vücut ısısının düşmesini önleyerek deniz kayağının ya da kanonun devrilmesi durumunda oltacıyı yüzer durumda tutar ve elbise içine su girişini engelleyerek tekrar kayağına/kanosuna çıkana kadar ve çıktıktan sonra da hipotermi, soğuk şoku gibi soğuk suyun yarattığı ciddi risklere karşı koruyarak faaliyetine devam etmesine olanak verir.
2. Yüzdürme yardımcısı yelek kuşanmaksızın seyre imkân verir. Ancak bu tür kişisel gereçlerin her koşulda kayak/kano üzerinde kuşanmaya hazır şekilde bulundurulması gereği unutulmamalıdır.
3. Alt katman giysilerinin niteliğine göre vücut sıcaklığının soğuğun kırılmaya başladığı mevsim geçişlerine uygun hâle getirilmesi mümkündür. Buna karşılık insülasyon kapasitesi yüksek termal içliklerle kullanıldığında eksi derecelerde dahi ılık ve kuru bir kullanım sağlar.
4. Süreklilik sergileyen kürek çekme ve pedal basma hareketlerinden kaynaklanan ter buharının dışarı atılmasını sağlayıp yoğunlaşmayı önlerken dalga serpintisi ve spreyine karşı tam bir yalıtım sağlar.
5. Farklı özelliklerde ve dayanıklılıkta birçok kesilmiş panelin birbirine dikilmesi ile tek parça şeklinde tasarlanan kuru elbiseler çoğu dış kat giysisine göre çok daha dayanıklı ve görece hafiftirler.
6. Tek parça hâlinde kullanılan bir giysiler olmalarından dolayı olta atarken veya balıkla mücadele esnasında olta sicimlerinin takılabileceği ya da güverte üstü donanımlara bağlı emniyet kordalarının dolaşabileceği türden velkronlu kuşaklar, cep kapağı, kapak fermuarı, askı halkaları, plastik gerdirmeler ve tokalar gibi muhtelif kuşam ögelerinin neredeyse yer almadığı yalın bir tasarıma sahiptirler.
7. Genel olarak dökümlü ve rahat bir kesime sahip kuru elbisenin beden seçimi doğru yapıldığında kullanım açısından tüm diğer yalıtımlı giysilerden daha rahattır. Bedeni doğru seçilmiş bir elbise kürek ve olta kullanımında ciddi bir hareket kısıtlılığı yaratmaz.
8. Su geçirmezlik garantisi sunan fermuarları uzun ömürlü, güçlendirilmiş dikişleri ise iplik kalitesi ve işleme sıklığı açısından oldukça dayanıklıdır.
9. Soğuk suda/mevsimde balıkçılık konusunda yeterli tecrübeye sahip kayak oltacıları ve kano balıkçıları için, kuru bir elbise hemen hemen günboyu konforlu kullanım sunabilecek en iyi seçenektir. İyi bakıldığı sürece uzun yıllar hizmet görecek olan bir kuru elbise, soğuk bir coğrafyanın derin sularında gün boyu olta atmaya imkân sunması nedeniyle özellikle kayak ile oltacılık açısından paha biçilemezdir.

Tüm bu olumlu yanlarına rağmen kuru elbiselerin kullanımındaki bir takım güçlükleri ve dolayısı ile dikkat edilmesi gereken bazı hususları da belirtmem gerekirse:
1. Üretiminde kullanılan yüksek maliyetli teknik tekstiller ve su geçirmezlik garantili bileşenler dolayısı ile 600-2.500 Amerikan doları aralığında fiyatlanan pahalı giysilerdir. Ancak uzun vadeli kullanımları süresince sağladıkları fayda göz önüne alındığında bunun göreceli bir pahalılık olduğu dikkatten kaçmamalıdır.
2. Giyilmesi ve çıkarılması çok pratik olmadığı için zaman alan ve henüz kıyıda iken giyinip kuşanılması gereken büyük giysilerdir. Hatta elbiseye omuz üstünden girilen kuru elbiselerin düzgünce giyilerek arkada kalan giriş fermuarının sıkıca kapatılması için bir diğer kişinin yardımı gerekebilir.
3. Kayak ve kano ile oltacılık hevesine dönük faydalı bir yatırım düşüncesi ile temini öncesinde yaşanılan coğrafyanın iklim ve deniz özellikleri en iyi şekilde analiz edilerek ihtiyaca en uygun model tercih edilmelidir. Aksi hâlde zorlu ve ekstrem koşullarla mücadeleyi kolaylaştıracak şekilde üretilmiş, ancak ihtiyaç duyulandan çok daha ciddi deniz ve iklim şartlarına karşı koruma kapasitesi sunan gereğinden kuvvetli giysilerin temini çok daha pahalı, kışı kolay bir denizde kullanımı ise oldukça zahmetli ve sıkıcı olabilir.
4. Kuru elbiselerin kuru’luğunu sağlayan boyun ve bileklerdeki cilt contaları ile sızdırmaz fermuarlra periyodik olarak bakım yapılması gereklidir. Aksi hâlde bu unsurların verimliliği düşer ve nihayet yalıtım kabiliyetleri ortadan kalkar. El bileklerinde ve boyunda yer alan daralan yapıdaki esnek yalıtım contaları giyip çıkarma işini kolaylaştırmak adına kesinlikle kesilip kısaltılmamalı, bunun yerine saklama süresince (kullanılmadığı dönemde) alıştırılarak genişletilmelidir. Aksi hâlde kuşamın en kritik parçaları olan cilt contalarını sıkılığını azaltıp kullanımını rahatlatmak adına kesmeyi denemek, üstelik çok net ve pürüzsüz bir kesim yapılamadığı takdirde kullanım esnasında sürekli gergin kalan ve bu sayede uzvu sıkıca sararak cilde geniş bir yüzeyle tamamen temas ederek sızdırmazlığı garantileyen conta tekstilini gereğinden fazla küçültmek ve kesilen kenarlarda birkaç kullanım sonrasında gitgide büyüyen yırtıkların oluşmasına neden olunabilir.
5. Kayak üzerinde iken küçük tuvalet ihtiyacını görmeyi kolaylaştıran kasık fermuarlı tasarımların dışındaki tek fermuarlı modellerin kullanımı daha fazla özen gerektirir. Bu yüzden fermuar yönü tercihte önemlidir. Fermuarın aşağıdan yukarıya doğru açılır olması durumunda hijyenle ilgili ufak tefek ihtiyaçlar kayak üstünde görülmesi hem daha kolaydır hem de fermuarın tamamen açılması gerekmediğinden fermuar ömrü daha uzun olacaktır.
6. Özellikle yüksek denierli sık dokumalardan üretilmiş kalın fabrikli elbiseler, hareket esnasında zorlayıcı ve hatta bunaltıcı olabilir. Bu yüzden yaşanılan coğrafyanın iklim ve deniz özellikleri en iyi şekilde analiz edilerek ihtiyacı karşılayacak en hafif model tercih edilmelidir.
7. Kullanıcının bacak boyu, gövde kalınlığı gibi vücut formu ve uzuv oranlarına uygun bedende seçilmeyen bir kuru elbise ile kürek çekmek ve olta atmak tam bir eziyete dönüşebilir. Özellikle alt katman giysilerinin yaratacağı kalınlığı da hesaba katarak elbise bedeninin seçilmesine özen gösterilmelidir. Genişliğe ve uzunluğa çare bulunur lakin darlığın ve kısalığın çözümü yoktur.
8. Su geçirmez fermuarların zarar görmemesi için belirli bir usulde katlanarak ya da daha iyisi askıda tutularak saklanmaları gereklidir.
9. Dry suitlerin kullanımı daha tekniktir ve kullanmak için bazı özel beceriler gerektirir. Bu nedenle, yeni başlayanlar ve soğuk su/mevsim ile ilgili olarak yeterli deneyimi bulunmayanlar için kullanımı oldukça zahmetli olabilir.
Bahadır Çapar
Aralık 2023, Adana
yazının sonraki bölümünü göster (“4×4 giyim kuşam | 13. bölüm / Teknik giyim-kuşam temizliği, bakımı ve muhafazası”)
yazının önceki bölümünü göster (“4×4 giyim kuşam | 11. bölüm / Kuru elbiseler (Dry suit) hakkında her şey…”)
(!) Hayır! Okuduğun bu yazı henüz bitmedi. Ama sen, her sayfanın altında göreceğin “Bir yanıt yazın” başlıklı kısımda bu yazıyla ilgili YORUMunu YAZ ve daha fazla içerik üretmesi için yazarı MOTİVE ET!



